www.qubbo.ucoz.com

Abdulloh Qori domla ma'ruza darslari

islom — Sun, 15 Jul 2012 10:12:41 GMT

Abdulloh Qori domla ma'ruza darslari

Qalb haqida

Qalbni davolash
Taqvoning uch sifati
Allohdan qo'rqish
Allohdan qo'rqish 2- qism
Al -ujub va kervozlik
Hasad
Hirs va orzu havas
Kibr va mutakabbirlik
Allohning kuniga rozilik
Jannatga oshiqlar
Ilmning fazilatlari

Rizq haqida

Tavakkul
Taqvo
Taqvo 2-qism
Silai raxm
Istig'for va tavba
Zaiflarga exson
Alloh yo'lida exson
Qalbni Alloh ibodatiga bo'shatish
Haj va umra

Payg'ambarlar qissalari

Yer va odam yaratilishi
Odam as yaratilishi
Odam as xayoti
Odam as, Qobil va Hobil
Nuh as
Hud as
Solih as
Solih as 2-qism
Ibrohim as
Ibrohim as 2-qism
Ibrohim as 3-qism
Ibrohim as 4-qism
Lut as
Yusuf as
Yusuf as 2-qism
Ayub as
Yunus as
Muso as
Muso as 2-qism
Muso as 3- qism
Muso as 4-qism
Muso as 5-qism
Yusha ibn Nun as
Dovud va Sulaymon as
Zakariyo va Yahyo as
Iso as

Siyrat un Nabiy

Siyratning fazilati
Amr ibn Luhay
Asxabul uhdud
Fil voqeasi
Zam-zam qissasi va tug'ilishi
Halima oldida
Shomga safarlari va uylanishlari
Ka'ba ta'miri
Vahiy kelishi
Avvalgi musulumonlar
Hamza ra islomi
Mo'jiza talabi va aziyatlar
Umar ra islom
Iqtisodiy qamal
Toif safari
Nusaybin jinlari
Najjoshiy oldida
Oyning bo'linishi
Aqoba bay'ati
Rosululloh hijratlari
Rosulullohning Madinaga kirishlari
Abdulloh ibn Sallam
Badr 1-qism
Badr 2-qism

Sahobalar hayoti

Abdulloh ibn Huzofa Sahmi
Umayr ibn Vahb
Abu Ubaydatul Jarroh
Bilol ibn Raboh
Umayr ibn Sa'd
Abu Dardo
Zayd ibn Horisa
Habbob ibn Arab
Salmoni Forsiy
Abdulloh ibn Ummu Maktum
Sa'd ibn Abi Vaqqos
Abdurahmon ibn Avf
Ikrima ibn Abu Jaxl
Adi ibn Hotam atToyi
Huzayfatubnul Yamaniy
Nuayb ibn Mas'ud
Amr ibn Os
Jafar ibn Abu Tolib
Abdulloh ibn Mas'ud
Hakim ibn Hizom
Vahshiy ib harb
Sumoma ibn Usol
Suroqa ibn Malik
Jabir ibn Abdulloh
Suhayl ibn Amr
Abduluzzo
Robiya ibn Ka'b
Abul Os ibn Robiy
Osim ibn Sobit
Abbot ibn Bishr
Usa'd ibn Hauzayr

Halifalar hayoti

Abu bakr siddiq ra
Abu bakr siddiq ra 2-qism
Abu bakr siddiq ra 3-qism
Abu bakr siddiq ra 4-qism
Abu bakr siddiq ra 5-qism

Umar ibn Hattob ra
Umar ibn Hattob ra 2-qism
Umar ibn Hattob ra 3-qism
Umar ibn Hattob ra 4-qism
Umar ibn Hattob ra 5-qism
Umar ibn Hattob ra 6-qism
Umar ibn Hattob ra 7-qism
Umar ibn Hattob ra 8-qism

Usmon ibn Affon ra
Usmon ibn Affon ra 2-qism
Usmon ibn Affon ra 3-qism
Usmon ibn Affon ra 4-qism
Usmon ibn Affon ra 5-qism

Umumiy mavzular

Ramazon fazilatlari
Faqat Allohdan so'ramoqlik
Dunyo va oxirat
Duo qilish
Amru-ma'ruf
Yolg'on
Xavf va qo'rquv
Nifoq va munofiqlik
Hayo
Oilaga xayr-exson
Oxirat g'ami
Sadaqa
Omonat
Iymon halovati
Qur'onning fazilatlari
Boylik va faqirlik
Pes, kal va ko'r qissasi
Qurbon hayiti kuni
Halol luqma
Allohga bo'lgan ishonch
Gunoxlarning asorati
Tabarruj xatari

Nihoya qissalari

Nihoya qissasi fazilatlari
Nihoya qissasi fazilatlari 2-qism
Ruh va o'lim
Ruh va o'lim 2-qism
Ruh va o'lim 3-qism
Ruh va o'lim, shahidlik
Qabr azobi va ne'matlaru
Qabr azobi va ne'matlaru 2-qism
Qabr azobi va ne'matlaru 3-qism
Kichik alomatlar
Kichik alomatlar 2-qism
Kichik alomatlar 3-qism
Sofiy ibn Sayyod va dajjol
Yajuj va majuj
Yajuj va majuj, Iso as vafoti
Dabba chiqishi va oxirgi alomatlar
Sur chalinishi
Sur chalinishi 2-qism
Mahshar
Mahshar 2-qism
Mahshar 3-qism
Mahshar maydonida jahannam
Odamlar xolati
Odamlar xolati 2-qism
Tarozi oldida
Sahiflarni olish
Sirot
Ahli do'zax sifati

www.taqvo.com saytidan

ILM FAZILATI

islom — Sun, 15 Jul 2012 06:17:12 GMT

Bismillahir rohmanir roxiym!

ILM FAZILATI

Alloh taolo aytadi: "Eslang
(Ey Muhammad), Parvardigoringiz farishtalarga: "Men yerda (Odamni)
xalifa qilmoqchiman", deganida, ular aytdilar: "U yerda buzg‘unchilik
qiladigan, qonlar to‘kadigan kimsani (xalifa) qilasanmi? Holbuki, biz
hamdu sano aytish bilan Seni ulug‘laymiz va Sening nomingni mudom pok
tutamiz". (Alloh) aytdi: "Men sizlar bilmagan narsani bilaman". Va U zot
Odamga barcha narsalarning ismlarini o‘rgatdi. So‘ngra ularni
farishtalarga ro‘para qilib dedi: "Agar xalifalikka biz haqdormiz degan
so‘zlaringiz rost bo‘lsa, mana bu narsalarining ismlarini Menga
bildiring?" Ular aytdilar: "Ey pok Parvardigor, biz faqat Sen o‘zing
bildirgan narsalarnigina bilamiz. Albatta, Sen ilmu hikmat sohibisan".
(Alloh): "Ey Odam, sen ularga bu narsalarning ismlarini bildir", dedi.
(Odam) ularga barcha narsalarning ismlarini bildirgandan so‘ng, (Alloh)
aytdi: "Sizlarga Men yeru osmonlarning sirlarini va sizlar oshkor qilgan
va yashirgan narsalarni bilaman, demaganmidim?!" (Baqara surasi, 30–33-oyatlar)

Abu Hurayra (r.a.) Payg‘ambarimizdan (sollallohu alayhi vasallam)
rivoyat qilib, bunday dedilar: "Kim ilm istab yo‘lga chiqsa, Alloh uni
jannatga yo‘llab qo‘yadi. Va olim uchun yeru osmon va hatto dengizdagi
baliqlar ham mag‘firat tilaydilar. Albatta, olimlar payg‘ambarlarning
merosxo‘rlaridir".

Амир Темур ва Ислом

islom — Sun, 15 Jul 2012 06:05:54 GMT

Дунёдаги бошқа юртлар қатори қўҳна Мовароуннаҳр тупроғида ҳам қанчадан қанча ҳокимлар, подшоҳлар ўтган. Бу юртда ҳукмронлик қилган подшоҳларнинг асли туб аҳолидан бўлганлари ичида Соҳибқирон Амир Темурдек забардасти, шуҳратлиси, кенг ва қудратли, кўркам ва давомли давлатга эга бўлгани йўқ. Шунингдек, Амир Темурдек ноҳақ равишда кўп танқидга учрагани, орқасидан сўкиш эшитгани, турли салбий сифатлар билан сифатлангани ҳам бўлмаса керак. Амир Темурнинг туғилганига 660 йил тўлиши муносабати ила ёзилаётган ушбу мақолада биз у кишининг кенг ва қудратли ҳамда кўркам ва давомли давлат соҳиби бўлишининг баъзи сабаблари ҳақида тўхталмоқчимиз.
Асосий мақсадга ўтишдан аввал қисқача бўлса-да, турли салбий сифатлари билан сифатланишига сабаб бўлган баъзи омиллар ҳақида фикр билдирайлик. Аввало, шуни айтиш керак-ки, Амир Темур ўз замонасининг одами бўлган, ўша вақтдаги ҳукм учун курашганлар ўйлаган ўйларини ўйлаган, айтган гапларини айтган, қилган ишларини қилган.

Қисқа қилиб айтганда ўзи яшаган замон таомилига кўра иш кўрган. Эҳтимол, ушбу таомилда бошқалардан устун бўлгани учун кўпчилик замондош подшоҳлар устидан ғолиб келгандир. Ҳамма уруш қилганидек, Амир Темур ҳам уруш қилган, лекин урушни бошқалардан кўра яхшироқ қилгани учун кўпроқ ғалабага эришган. Амир Темур ҳам бошқа подшоҳларга ўхшаб, ўзига қарши кўтарилган исёнларни шафқатсиз равишда бостирган, бу ишда балки бошқалардан кўра қаттиққўлроқ бўлгандир. Амир Темурнинг бошқа тасарруфотларини ҳам шунга таққослаб чиқиш мумкин. Лекин, нима учун бошқалардан кўра Амир Темур кўпроқ танқид қилинган? Нима учун уни дунёдаги энг ваҳший, энг қонхўр, энг золим подшоҳлардан бири сифатида таъриф қилиб келинган? Албатта, бундай бўлишининг ўзига яраша омиллари бор. Эҳтимол тарихчиларимиз бу саволларга атрофлича жавоб берарлар.
Бизнингча, бундай бўлишининг сабабларидан бири-Амир Темурнинг араб ерларига қилган юришлари ҳамда Усмонли турк султони Боязид Йилдиримни енгиб, асир олишидир. Ўша даврда бу икки тараф, яъни араблар ва усмонли турклар ўзига хос ташвиқот марказлари бўлиб, дунёга хоҳлаган фикрларини ёйиш, тарғибот қилиш имконига эга бўлганлар. Амир Темурдан зарба еган бу икки тараф уни мадҳ эта олмасликлари табиий эди. Шунинг учун ҳам араб ва усмонли турк тарихчилари ўша қадим замонлардан тортиб ҳозиргача Амир Темурни сўкиб, танқид қилиб турли салбий сифатлар билан сифатлаб келмоқдалар. Ушбу икки тарафнинг ўша пайтлардаги фикрий дунёда тутган ўрни ва роли жуда ҳам катта эди. Айнан шу омил дунёда Амир Темур ҳақида салбий фикрларни кенг тарқатишга сабаб бўлган омиллардан бири бўлса ажаб эрмас. Адолат юзасидан айтиш лозимки, турк тарихчилари охирги даврда бу ишга анча чек қўйдилар.
Овруподаги буюк уйғонишдан кейин шарқ ҳамма нарсада ғарбга қарам бўла бошлади. Ҳар бир нарсада ғарбнинг айтгани айтган, дегани деган бўладиган бўлди. Ҳарбий, сиёсий устунлик самараси ўлароқ маданий ва илмий соҳада ҳам Оврупо устунлиги бошланди. Жаҳонгир Амир Темурнинг юрти Мовароуннаҳр Рус истилоси остида қолди. Рус истилоси ўз қўл остидаги юртларни паст, халқларни қолоқ ҳисоблаш асосида иш олиб борди. Руслар ҳеч қачон, биз кечагина ҳеч гап эмас эдик, энди сафга қўшилиб қолдик, дея олмас эдилар. Балки, ўз мустамлакаси бўлганларга, сиз ҳеч ким эмассиз, биз сизларга илм-маърифат, фан-маданият ўргатгани келдик, дейишарди. Улар бу даъволарининг пуч эканлигини яшириш мақсадида тарихни бузиб кўрсатишга зўр берар эдилар. Ўз навбатида бу иш, Мовароуннаҳрнинг исломий тарихини бузишга, сохталаштириб, қолоқ қилиб кўрсатишга ҳаракат қилишарди. Мовароуннаҳр тупроғидан чиққан буюк давлат арбоби, муҳташам императорлик асосчиси сифатида Амир Темур шуҳрати мустамлакачиларга тинчлик бермаслиги турган гап эди. Шунинг учун ҳам, улар Амир Темурни қоралашда, ёвуз, маданиятсиз, йиртқич, одам ўлдиришдан бошқани билмайдиган шахс сифатида кўрсатишда ҳеч нарсадан қайтмадилар.
Чор Руссияси ўрнини олган болъшовой мустамлакачилар динни халқлар афюни, деб элон қилдилар. Динга боғлиқ ҳамма нарсани зарарли, дедилар. Диндор бўлган одамларни эси паст, дедилар. Шу билан, Ислом асосида дунёга донг таратган Мовароуннаҳр маданияти, давлатчилиги, буюк шахслари, жумладан Амир Темур ва унинг ишлари ҳам афюн, қолоқлик, даҳшат деб васф этила бошлади. Бора-бора юртимизга тегишли ҳар бир нарса эскилик сарқити, қолоқлик, маданиятсизлик, деб элон қилинди. Ўзимиздан чиққан сотқин коммунистлар ташаббуси ила маданиятимиз асоси-ҳарфларимиз ҳам қолоқлик сабабчиси, деб рус ҳарфларига алмаштирилди. Қарабсизки, бир кунда асрлар давомида дунё маданиятида пешқадам бўлган бутун бошли бир аслзода халқ саводсиз, деб эълон қилинди. Ўз тарихидан ажради. Энди, бу шўрли “саводсиз” халқ, ўзининг “илмли” акасидан илм ўргана бошлади. Жумладан, ўз тарихини ҳам янгитдан мустамлакачи талқин асосида ўргана бошлади. Коммунистлар ҳеч қачон Амир Темурни ҳақиқий васфини қилмас эдилар. Дунё тарихида уларчалик тарихни бузганлар бўлмагани бугунги кунда ҳеч кимга сир эмас. Улар ҳамма нарсани, жумладан Амир Темурга тегишли тарихни ҳам хоҳлаганча буздилар.
Менимча, Амир Темур тўғрисидаги ҳақиқатни яшириб, ноҳақликни таралишида асосий айбдорлар унинг меросхўрларидир. Минг афсуслар бўлсинким, Соҳибқирондек улуғ кишиларни етиштириб чиқарган бу юртнинг кейинги авлоди, ўз аждодларига муносиб фарзандлар бўла олмадилар. Бу нобоп фарзандлар ўзларининг буюк аждодларини етарли даражада авайлаб-асраб, эзозлай олмадилар. Уларни ҳеч бўлмаса, душманларнинг фикрий ҳужумларидан, бўҳтон-туҳматлардан ҳимоя қила олмадилар. Бу ҳам етмаганидек Совет даврига келиб мовароуннаҳрликларнинг ўзлари душманларига қўшилиб олиб ўз ўтмишига, тарихига, буюк аждодларига, жумладан Соҳибқирон Амир Темурга тош ота бошладилар. Улардан баъзилари Герасимов, Вияткин каби мустамлакачи олимларга шогирд тушиб, уларнинг атрофларида гирдикапалак бўлдилар. Соҳибқиронни ҳақорат қилиб, гўрини очишганда кетмон ва белкуракларни тутиб астойдил ишладилар. Амир Темурни бемеҳр, шафқатсиз шахс қиёфасида сувратини чизишганда бўёқларини ушлаб турдилар ва хурсанд бўлиб чапак чалдилар. Устозларидан ўрганган уйдирмаларга ўзларидан турли ёлғон-яшиқни қўшиб чатиб сафсата сотдилар.
Ўн олтинчи асрдаёқ буюк инглиз дараматурги Киристофер Марло томонидан “Соҳибқирон Темурман” трагедияси ёзилиб, Лондонда ҳар йили театр мавсуми шу асар билан бошланиши одат бўлганига қарамай, ўзимизда Буюк ватандошимизни ёмонлаш билан овора бўлинди. Ҳатто, Иброҳим Мўминовдек ғайратли олимнинг, марксизм, ленинизм мафкурасини муқаддима қилиб, Амир Темурни Оврупони икки марта ҳужумдан сақлаб қолган қилиб сифатлаб, унинг ҳақида илиқ сўз айтиши ҳам мустамлакачиларга ёқмади. Улар ўзимиздаги думлари ёрдамида И. Мўминовни тазйиққа олдилар.
Худди, ана ўша сотқинлар “Гулистон” журналида “Темур тузиклари” чоп этила бошлаганда, Соҳибқиронга қарши янги ҳужум уюштирдилар. Асарнинг таржимони марҳум Алихон тўра Соғунийга туҳматлар қилдилар. Таржимани уюштиришда, уни “Гулистон” журналида чоп қилишда жонбозлик кўрсатган ёзувчи, марҳум Рустам Раҳмонни ва таҳририятнинг бошқа аъзоларини қувғин қилишди. Бугунга келиб ўша шаввозлар Соҳибқирон Амир Темур маддоҳларининг биринчи сафида турибдилар. Улар худди 20-30 йил муқаддам ҳеч нима юз бермагандек,ўзларини фидойи қилиб кўрсатмоқдалар.Улар гўё Соҳибқирон шаънига лой чапламаганлар, гўё ҳалол тарихчи олимлар йўлига тўғоноқ қўймаганлар. Замон ўзгариши билан улар устиларига қўй терисини ёпдилар. Бу ҳам етмаганидек, “Соҳибқирон Амир Темур тарихини фақат мен яхши биламан”, деган даъво билан яна бошқа олимларни бу соҳадан суришга уриндилар. Лекин илмий омонат маддоҳлик эмас, ҳақиқатни талаб қилади. Бугунги кунда бир думалаб маддоҳга айланиб қолиш ҳам илмий омонатга хиёнат бўлади. Балки, омонатга хиёнат қилмай, илмий асосда, ҳужжат ва далилларга суянган ҳолда тарихни тўғриликча таҳлил қилмоқ керак. Жумладан, Амир Темурга ҳамда у қурган давлатга ана ўша асосда баҳо бериш лозим. Мутахассислар бу вазифани аста-секин бажарадилар, деган умиддамиз. Зотан ҳозир бу муҳим ишнинг бошланғич босқичида баъзи илмий баҳслар пайдо бўлмоқда. Мулоҳаза қилинишича, ана ўша баҳсларда Амир Темурнинг ҳаёти ва фаолиятидаги турли қирраларни ёритишга ҳаракат бўлмоқда. Аммо, энг муҳим нарсалардан бири-Соҳибқироннинг Ислом динига бўлган боғланиши ва ундан келиб чиқадиган таҳлиллар ҳақидаги баҳслар келажакка қолдирилаётганга ўхшайди. Биз энди ана ўша муҳим мавзу ҳақида сўз юритмоқчимиз.

Амир Темурнинг Исломга боғланиши ва шахсияти

Соҳибқирон Амир Темурнинг ҳаёти ва фаолиятини тўлалигича ўрганиш, таҳлил қилиш юртимиз тарихидаги, энг муҳим босқичлардан бирини ўрганиш ва таҳлил қилиш демакдир. Чунки, Амир Темур юртимизнинг асл фарзанди ўлароқ энг катта шуҳрат қозонган подшоҳ ҳисобланади. У қурган давлат Мовароуннаҳр еридаги энг катта, энг қувватли ва марказлашган ҳамда ривожланган давлат ҳисобланади. Албатта бундай шахс ва давлатнинг тажрибасини ўрганиш фойдадан ҳоли бўлмайди. Ўз ўзидан “Амир Темурга қайси омилларга суянган ҳолда бундай салтанат қуриш насиб этди, экан?” деган савол пайдо бўлади. Маълумки, ҳар қандай давлатнинг асосини ҳоким билан маҳкум, яъни, подшоҳ билан фуқаро орасидаги алоқа ташкил қилади. Ўз фуқароларининг меҳру-муҳаббатини қозонган, уларнинг ҳурмат ва эзозига сазовор бўлган подшоҳгина муҳташам ва ҳар тарафлама ривожланган салтанат қуриши мумкин. Албатта фуқароларнинг меҳру-муҳаббатини фақат уларга зулм ўтказиш, уларни доимий қўрқинчда ушлаб туриш ёки аскарий куч ҳамда миршабу жаллодлар ёрдамида қозониб бўлмайди. Бунга замон ва маконлардаги кишилар иттифоқ қилганлар. Фуқароларни рози қиладиган подшоҳ бўлиш учун уларнинг руҳий ҳолатига, дунё қарашига, эътиқодига, инсонларни, хусусан ҳокимларни баҳолашдаги қўядиган талабларига жавоб бера оладиган шахс бўлиши лозим. Соҳибқирон Амир Темурнинг Мовароуннаҳрдек қадимдан Ислом юрти бўлиб келган заминда, унинг ўз дини билан фахрланиб келган мусулмон аҳолиси билан ҳамкорликда, ўша даврнинг табири билан айтганда, етти асосий омиллардан бири Ислом омили эди, десак муболаға бўлмас. Бу фикрни ҳақиқатга яқин ёки ундан йироқ эканини билиш учун Амир Темурнинг ҳаётида Исломнинг тутган ўрнига мухтасар назар ташлаб чиқайлик.
Амир Темурни отаси маҳалладаги бошланғич мадрасага берганда у энг ёш талаба эди. Лекин, ёшлигига қарамай ақл закавоти ва ўткир зеҳни билан ҳаммадан ажраб турар эди. У берилган вазифаларни зудлик билан ёдлаб олар, мударрислар томонидан берилган саволларга ҳаммадан кўра пухтароқ ва ақллироқ жавоблар берар эди. Мударрислар унинг ақлига, ўткир зеҳнига қойил қолишар эдилар. Улар Темурнинг отасига, ўғлингиз бизда бор илмни олиб бўлди, энди уни биздан кўра пешқадамроқ устозга беринг, деб маслаҳат беришади. Амир Темур жуда ёш чоғида, уч йилда Қуръони Каримни тўлиқ ва пухта ёд олди. У Аллоҳнинг китобини шу даражада ёд олдики, ҳозиргача Амир Темур қилган тажрибани бошқа одам қила олган эмас. Амир Темур ҳар бир сурани аввалидан охиригача бехато ўқиганидек, охиридан аввалигача ҳам, яъни тескарисига ҳам бехато ўқир эди. Бу иш ҳеч ким томонидан рағбатлантирилмаса ҳам, Соҳибқироннинг қанчалик пухта қори эканини кўрсатиб турувчи далилдир. Қадимдан қорилар мусулмонлар оммаси томонидан қанчалик эзозланиши ҳаммага маълум. Энди ўша эзозга сазовор қори, давлат бошлиғи бўлса, халқнинг унга бўлган ҳурмати қанчалик бўлишини билиб олавериш мумкин.
Амир Темур фақат Қуръони Каримни ёдлабгина қолмай, балки унинг маъносини ҳам жуда яхши билар, бошқа илмларни ҳам пухта эгаллаган эди. Айниқса, фиқҳ илмида шуҳрат қозонган эди. Бу эса, ўз навбатида унинг обрўсига обрў қўшар, халқ оммасининг у кишига бўлган иззат, эҳтиромини яна ҳам ортдирарди.
Энг муҳими, Амир Темур оғзида эмас, ҳақиқатда, гапда эмас, амалда чин мусулмон эди. Унинг ўзи мустаҳкам исломий ақийда соҳиби бўлиши билан бирга, бошқаларнинг ҳам бу ақийдага путур етказишга йўл қўймасликка ҳаракат қиларди. Амир Темур машҳур шоир Ҳофиз Шерозийни кўпчилик ичида, илмий мажлисда, баъзи байтларини ўқиб, ақийдага зарарли эканини айтиб, танқид қилгани маълум ва машҳур. Бу эса, Амир Темурга мусулмон шахс, олим сифатида вазифа бўлса, подшоҳ сифатида ҳам вазифа, ҳам обрў келтирар, халқ оммасининг унга бўлган муҳаббати, эҳтироми ва итоатини ортдирар эди.
Аввал айтганимиздек, Соҳибқирон оғзида эмас, амалда мусулмон эди. У мусулмон шахс сифатида диний таклифларни тўлиқ адо этарди. Амир Темурнинг олим эканини, диний талабларини ўз шахсида амалга оширишини унинг ашаддий душманлари ва танқидчилари ҳам тан оладилар. Уларнинг такидлашларича, Соҳибқирон вақтида намозини ўқиб, рўзасини тутар, ёлғон сўзламас, ҳаром ичкилик ичмас, ҳаром юрмас, аҳдини бузмас эди. Амир Темур ўз ҳаётининг энг танбанлик билан ўтган даврида, айшу ишратга берилган деб васф қилинган пайтида ҳам шариатга хилоф иш қилмаган. Албатта Ислом динининг ҳукмларига амал қилиш ила Амир Темур аввало ўзининг бандалик бурчини адо этар, Аллоҳ таоло томонидан шоҳ бўлсин, гадо бўлсин ҳар бир бандага фарз-вожиб этилган амрларни бажарар эди. Шу билан бирга бу исломий сифатлар унинг халқ ўртасида обрўсини ортдирар, ҳукмини мустаҳкамлашга омил бўларди. Мисол учун намозни олиб кўрайлик. Мусулмон жамиятида бенамоз амалдорлар мусулмонлар оммаси томонидан ҳеч қандай иззат эҳтиром топа олмаган. Рўза ҳам худди шундай. Рўза тутмайдиган шахс мусулмонларнинг эътиборини қозониши мумкин бўлмаган.
Ёлғон гапириш эса, нафақат мусулмонлар, балки барча бошқа халқларга ҳам ёқмаган. Ёлғончилик ҳамма замонларда, ҳамма маконларда, ҳамма халқлар томонидан ёмон кўрилган сифатдир. Бу сифат ўз соҳиби шоҳ бўлсин, гадо бўлсин обрўсини туширган. Айниқса, эл-юрт ичида мартабага, обрўга эга бўлган кишиларнинг ёлғон гапиришлари алоҳида ноқулайлик туғдирган. Ёлғончилик сифати, айниқса мусулмонлар орасида қаттиқ қораланган. Мусулмонлар ичида “Ёлғончи-Худонинг душмани”, деган гап қадимдан бўлиб келган. Ёлғончилик Соҳибқирон ёд олган Аллоҳнинг каломи Қуръони Каримда қайта-қайта танқид қилинган. Пайғамбаримиз томонидан қаттиқ қораланган. Шунинг учун ҳам Амир Темур мусулмон шахс сифатида ёлғон гапирмаган. Бу унга гуноҳни четлашда ёрдам бериши билан, халқ оммаси ичида обрўсини ортдирган, дўсту-душманнинг унга бўлган эътирофини кучайтирган.
Ҳаром ичкилик ичиш ва ҳаром юриш, яъни зино ҳам шунга ўхшаш, ҳамма томондан қораланади. Ҳатто, бу нарсалар ҳаром ҳисобланмаган халқлар ичида ҳам, давлат бошлиқларининг бу ишларга қўл уриши қаттиқ қоралаган. Шунинг учун ҳам мазкур ишларни қилганларнинг халқ ўртасида обрўси тўкилган. Ислом шариатнинг бу икки ишни қатъиян ҳаром қилгани ҳаммага маълум ва машҳур. Шундан келиб чиқиб, қадимдан мусулмонлар ичида майхўр ва зинокорларга таҳқирлаш назари билан қаралган. Уларга обрў-эътиборга эмас, жазога сазовор шахслар сифатида муносабатда бўлинган. Аҳдга вафо қилмаслик ҳам ҳеч кимга, ҳеч қачон обрў келтирмаган. Бу ёмон сифат айниқса мусулмонлар орасида, қаттиқ қораланади. Чунки, Қуръони Каримнинг, Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи васаллам суннати мутаҳҳараларининг ҳукми шу. Албатта, ҳаром ичимликлар ичмаслик, ҳаром юрмаслик ва аҳдга вафо қилиш сифатлари Амир Темурнинг ўз фуқаролари олдида обрўсини ҳаддан зиёда оширар эди. Биз Соҳибқироннинг кўпчилик тарихчилар томонидан эътироф қилинган баъзи исломий сифатлари ҳақида тўхталдик. Бу бошқалар қатори Амир Темурдаги яхшилик сифатлар ҳам унинг дини Ислом туфайли эканини кўрсатади. Бу билан биз Амир Темур айбсиз эди, унинг шахсияти фақат баркамол сифатлардан иборат эди, демоқчи эмасмиз. Лекин, у кишининг дўсту душманлари эътироф қилган сифатларини Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг: “Вафот этганларингизнинг яхши сифатларини эсланг”, деган ҳадисларига амал қилиб эсламоқдамиз. Шу билан бирга Соҳибқироннинг ҳукмдаги муваффақиятларида ушбу сифатлар асосий омил бўлганлигини таъкидлаб ўтмоқчимиз. Чунки шахсий сифатлар ҳар бир нарсада таъсирли экани ҳаммамизга маълум.
Амир Темур ва унинг жамиятдаги исломий алоқалари Соҳибқирон Амир Темур Исломни фақат шахс билан Аллоҳ орасидаги яширин алоқа деб қарамаган. Балки, у Ислом ижтимоий алоқаларида ҳамма нарсадан устун туриш лозим эканлигини яхши тушинган. Шунинг учун у киши, ўз яқинларини, фуқароларини доимо Исломни ўрганишга, унга амал қилишга чақирар эди. Бу маънода Амир Темур ўзига яраша, подшоҳ-даватчи эди. Соҳибқироннинг фарзандларига, яқин кишиларига Ислом динини тинмай ўрганиш, унга амал қилиб яшаш зарурлиги ҳақидаги насиҳатларини тарихчилар кўплаб келтирадилар. Шунингдек, у киши ўз амалдорлари, аскарлари ва фуқароларини ҳам шунга даъват қилар эди. Биргина мисол келтирайлик. Бир куни, саҳрода ҳарбий машқ ўтказилаётганида қор ёғиб қолади. Машқларни тўхтатишга тўғри келади. Шунда, Амир Темур ўз одамларини чодирга тўплаб туриб, ким Қуръони Каримдан қор ҳақидаги оятни топиб берса, бир миқдор олтин мукофот беришини эълон қилади. Одамлар чодирларга тарқалиб, кун бўйи Қуръон ўқиш билан овора бўладилар. Сўнг Соҳибқирон уларни қайта тўплайди ва Қуръони Каримга алоҳида эътибор ила ёндашмасликда танқид қилади. Қуръони Карим иссиқ, қор ёғмайдиган ўлкада нозил бўлгани учун унда қор ҳақида оят бўлиши мумкин эмаслигига эътибор бермаганларини эслатади. Уларни Қуръони Каримга, Ислом динига ихлосини кучайтиришга чақиради ва турли диний саволларига жавоб беради.
Амир Темурнинг жамиятдаги исломий алоқалари ҳақида гапирар эканмиз, Ислом динида айнан шу алоқаларни ривожи учун жорий қилинган жамоат ва жума намозларига бўлган муносабатини айтиб ўтишимиз лозим. Соҳибқирон доимо жамоат намозидан қолмасликка ҳаракат қилар эди. Худди шу мақсадда доимо ўз юришларида кўчма масжид олиб юрар эди. Қаерга бориб турсалар, махсус кишилар дарҳол ўша кўчма масжидни ўрнатишар ва ҳамма бирга Амир Темур бошчилигида жамоат билан намоз ўқишар эдилар. Соҳибқирон ўз сафарларидан бирида Бишравейҳ номли шаҳар билан танишиш учун ўша ернинг раҳбари Ҳусайн ибн Исҳоқ билан юрган пайтида намозга азон айтилади. Ҳусайн ибн Исҳоқ бориб жамоат билан намоз ўқиб келишга изн сўрайди. Шунда Амир Темур мен ҳам жамоат билан намоз ўқийман, деб бирга жўнади.
Бошқа бир жойга жума куни борилади. Жума намози яқинлашишига қарамай одамлар кўринмаётганини сезган Соҳибқирон таажжубга тушиб, ўша ернинг диний раҳномасини олиб келишга амр қилади. Салла кийган бир кишини олиб келадилар. Амир Темур ундан, аҳоли қайси динга этиқод ва амал қилишини сўрайди. У одам мусулмончиликка, деб жавоб беради. Амир Темур, “намоз ўқийсизларми?”, деб сўрайди. У, “ҳа ўқиймиз” дейди. Амир Темур, “бугун Жума, аммо ҳеч ким кўринмайди, нима, Жума намози ўқимайсизларми?”, дейди. Ҳалиги одам “ҳар ким ўз уйида ўқийди”, деб жавоб беради. Шунда Соҳибқирон гап нимада эканлигини тушуниб етадида, ҳалиги одамни дин орқали қорин тўйғизишни одат қилиб олганликда айблаб, анча койийди. Аллоҳ Жума намозини жамоат билан ўқишга амр қилганини айтиб, Қуръони Каримдан бу ҳақидаги оятни ўқиб тушунтиради ва азон айтдириб, ўзи одамларга Жума ўқиб беради. Албатта, бунга ўхшаш ишлар ва тасарруфлар Жаҳонгир султоннинг обрў, ҳурматига ҳурмат қўшар ва мусулмон халқнинг ишончини яна ҳам кўпроқ қозонишига сабаб бўлар эди.
Амир Темурнинг жамият ва фуқаролар билан алоқасининг асосий қисми уламолар орқали бўлар эди. У киши уламоларни ҳаддан зиёд ҳурматлар эди. Номи уламо бўлса, ўзига яраша тақдирлар эди. Бу борада амирнинг ўзлари амал қилган аҳли сунна ва жамоа мазҳаби уламолари бўлиши шарт эмас эди. Шийа, рофизий мазҳаблари ҳатто насроний ёки бошқа динларнинг уламоларини ҳам тақдирлар эди. У киши Султония насоралари бош роҳибини ўз ҳузурига чорлаб меҳмон қилгани, Роҳиб унга қаттиқ гап сўзлар айтиб кўпчилик орасида беодоблик қилса ҳам ҳурматини жойига қўйгани маълум ва машҳурдир. Амир Темур уламоларни зиёратини канда қилмас, уларга саҳийлик билан мукофот ва ҳадялар берар эди. Қаерга борса, машҳур ва ўзи китобини ўқиган уламоларнинг вафот этганлари бўлса, қабрини ҳам зиёрат қилар эди. Соҳибқирон томонидан уламоларнинг эҳтиром қилишининг яна бир кўриниши, уруш бўлган жойларда яшайдиган уламоларнинг уйига кирганларга омонлик берар, уларга тегмас эди. Амир Темур олим киши сифатида ўз давридаги китобларни ўқиб ва таҳлил қилиб борарди. Ана ўша ўзи китобини ўқиган уламоларни тирик бўлсалар ҳам, ўлик бўлсалар ҳам ҳурматларини жойига қўярди. Бир вақтлар шайх Муҳаммад Шабистонийнинг китобини ўқигани учун, айбдор бўлсалар ҳам унинг юртдошларига тегмади ва юртини вайрон қилдирмади. Соҳибқирон Фирдавсийнинг “Шоҳнома”сини ҳам ўқиган эди. Унинг юртига борганда қаровсиз қолиб кетган қабрни излаб топиб зиёрат қилади. Буюк жаҳонгир Амир Темурнинг уламоларга бўлган бундай муносабатлари у киши олим бўлгани учун, зар қадрини заргар билади, маъносидаги тасарруфигина эмас эди. Мусулмонлар оммаси ичида уламоларнинг обрў эътибори ҳаммага маълум. Оддий мусулмонлар ҳамма нарсадан кечиб бўлса ҳам, уламоларнинг ҳурматини қилади. Доимо уларнинг фатвоси ва гапи ила иш кўради. Шу маънода уламолар эътиборини қозонган ҳоким учун халқнинг иззат-эҳтиромига сазовор бўлиш осондир. Амир Темур ана шу омилдан унумли фойдаланарди.
Соҳибқирон қаерга борса, албатта ўша ернинг уламоларини тўплаб, илмий мажлис ўтказарди. Уларга турли саволлар бериб, илмий савияларини синаб кўрар, долзарб масалаларини муҳокама қилар эди. Деярли ҳар бир мажлисидан уламолар Амир Темурнинг илмига, ақл-заковатига, одобига ва уламоларнинг таъсири бор ҳамма жойларда Амир Темурнинг обрўсини янада ошишига, ўша ердаги халқларнинг У кишига муҳаббатини мустаҳкам бўлишига олиб келар эди.
Буюк Жаҳонгир, улкан империя соҳиби, катта олим Амир Темур камтарин инсон ҳам эди. У илмий музокароларда ўзи билмайдиган масала чиқиб қолса, ёки фикрнинг нотўғрилиги аён бўлса, дарҳол қабул қилар, ҳақ йўлни танлар эди. Хуросоннинг Бишравейҳ деган жойида намозга азон айтилганда одамлар кийимларини алмаштириб, яхшисини кийиб масжидга кетаётганини кўриб, бир дўкондордан, “нима учун бундай қилаяпсизлар?”, деб сўрайди. Шунда у киши: “Эй Амир, биз Аллоҳнинг “Аъроф” сурасидаги (31-ояти)га амал қилаяпмиз”, дейди. Соҳибқирон имтиҳон қилмоқчи бўлиб у кишидан оятнинг маъносини сўрайди. Дўкондор оят маъносини тўғри айтиб беради ва Аллоҳ ушбу оятда, бизларга “ҳар масжид ҳузурида зийнатингизни олинг”, демоқда бу намозни гўзал ҳолатда ўқинг, дегани, биз шунга биноан кийимларимизни алмаштирмоқдамиз”, дейди. Амир Темур, мен ҳофизи Қуръон бўлсам ҳам, фақиҳ бўлсам ҳам буни мулоҳаза қилмаган эканман, энди қароргоҳга бориб кийимларимни алмаштириб келай, дейди.
Амир Темур Дамашқда ўша вақтниг машҳур уламоларига таклиф юбориб, катта йиғилиш ўтказди. Бу йиғилишда ўша даврнинг атоқли олимларидан, Имодиддин Мағрибий, Сирож Искандарий, Баҳоуддин Ҳалабий, Инб Халдун, Низомиддин Шомий ва Арабшоҳ кабилар қатнашадилар. Амир Темур йиғилиш аввалида уламоларни қутлаб, уларнинг ҳар бирига алоҳида саволлар бериб синаб кўради. Сўнгра асосий масалага кўчиб, Қуръони Карим оятларини нозил бўлиш тартибига кўра қайта ёзиб чиқишни таклиф қилади. Уламолар бу масалани бир неча кун баҳс қилишиб, охири ҳозирги тартибни ўзгартириб бўлмайди, деган қарорга келишади ва буни охирги йиғилишда Амир Темурга етказишади. Соҳибқирон ўз фикрини қувватлаб уламолар билан тортишади. Кейин эса уламоларнинг гапларидан қониқиш ҳосил қилиб, ўз фикридан қайтади ва Қуръон оятлари тартиби доимо ўз ҳолида қолажагини ҳаммага эълон қилади.
Бундай тасарруфлар албатта Амир Темурнинг обрўсига обрў қўшар, мусулмонлар оммасининг унга бўлган муҳаббатини зиёда қилар эди. Шубҳасизки, юқорида зикр этилган нарсалар Амир Темурнинг давлатчилик борасидаги улкан ютуқларига асосй омил бўлгандир.

Амир Темур ва Исломий ҳукм

Шубҳасиз, Амир Темур қурган давлат соф исломий давлат бўлган эмас. Соф исломий давлат тўрт халифалар даврида ва юзинчи ҳижрий йилларда қисқа муддат халифа бўлган Умар ибн Абдулазизнинг даврида бўлганлиги Ислом оламида маълум. Ундан кейин бу давлатнинг соф исломийлиги бузилиб, оилавий мулкка, меросхўрликка айланган. Вақт ўтиши билан кўпроқ бузилиб бораверган. Ўз замонасининг одами сифатида Амир Темур ҳам ўзи қурган давлатда ўша замоннинг услубларидан фойдаланади. Шу билан бирга ўша давр таомули ва ўз илмига биноан исломий омиллардан ҳам фойдаланади. Унинг салтанатининг муваффақиятларида айнан ушбу исломий омиллар асосий рол ўйнаган бўлса ажаб эрмас.
Амир Темур Исломнинг ҳамма динлар ва тузумлардан устун эканлигига тўла ишонган мухлис инсон эди. У бу маънода, ҳамма мазҳаблар-динлар ҳам бир, деган Жалолиддин Румийни танқид қилади. Таассуб жиҳатидан эмас, илмга ва тажрибага суянган ҳолда Исломнинг устун эканлигини таъкидлайди. Соҳибқироннинг фикрича, Ийсовий мазҳаб-яъни хиристиан дини фақат охиратга эътибор беради. Мусовий мазҳаб-яъни яҳудий дини, эса фақат бу дунёга эътибор беради. Ислом эса, ҳам бу дунёни, ҳам у дунёни ўз ичига олгандир. Шунинг учун ҳам у киши Исломга қўлидан келганича амал қилишга ҳаракат қилади.
Аввало, Амир Темур эътиқод масаласида маҳкам туради. Аҳли суннат ва жамоат ақийдасини маҳкам тутар, турли бузғунчи фикрларни қаттиқ қоралар эди. Соҳибқирон ўз юришлари давомида дуч келган турли динларга эътимод қилувчилар билан гаплашар, уларнинг эътиқодлари ҳақида сўрар ва хатоларини баён қилар эди. Турли бузуқ мазҳабларга нисбатан ҳам шундай йўл тутар эди. У киши эътиқодни соф бўлиши, турли бидат-хурофотлар бўлмаслиги тарафдори эди. Бунга бир мисол келтиришимиз яхшидир.
Амир Темур Шерозга юриш қилганда у ернинг амри Султон Шоҳ Мансур Музаффарий, шаҳардаги эски масжидга кириб олиб Амир Темур устидан ғолиб бўлишини тилаб ўтираверади. Соҳибқирон эса унинг юртини эгаллаб олади ва бу тасарруфини танқид қилади. Амир Темурнинг фикрича фақат дуо билан иш битмайди. Агар фақат дуо билан иш битадиган бўлса, Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам дуо билан иш битирар эдилар. Аммо, У зот саллоллоҳу алайҳи васаллам дуо қилиш билан бирга аскар тўплаб, совут кийиб, қилич қалқон олиб жангга кирганлар.
Амир Темур ўз тасарруфларини Қуръони Карим оятлари ва Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига тўғри келган жойларини эслатиш билан Қуръон ва суннатга мувофиқ иш кўришга ҳаракат қилганини баён қилади. Амир Темур урушлардан бирида, ким шайх Ҳисомиддин Сабзаворийнинг уйига кириб олса, омон қолади, деган амрни чиқарди. Мазкур шайх Ҳисомиддин Сазаворий шийа бўлган. Соҳибқироннинг унинг уйига кирганлар омон бўлади, дейиши эса Шайх учун катта обрў эди. Табиийки, ўша давр ўлчовига кўра, бир шийа одамга нима учун шунчалик ҳурмат, деган савол пайдо бўлади. Амир Темур буни Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламнинг қилган ишларига мослаб қилганлигини баён қилади. Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам Маккаи Мукаррамани фатҳ қилган кунлари, ким Абу Суфённинг уйига кирса омон қолади, деб эълон қиладилар. Абу Суфён ўша пайтда мушрикларининг бошлиғи эди. Шундай бўлса ҳам Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васаллам унинг уйини омонлик жойи деб эълон қилдилар. Мен, бир шийа одамнинг уйини омонлик жойи десам нима бўлибди, дейди.
Шунингдек, Амир Темур Ислом ҳукмига амал қилувчиларни кўрса ҳам жуда мамнун бўлар эди. Бу нарса айниқса Хуросон жанубидаги Бишравейҳ шаҳрига бўлган муносабатида яққол кўринади. Соҳибқирон у шаҳарга яқинлашганда уни йўл четида содда кийинган бир неча одам кутиб олади. Амир Темур улардан “Шаҳарнинг амири ким?”, деб сўрайди. Улар, амиримиз йўқ, ўзимиз қўлимиздан келганича Қуръону суннатга амал қилиб яшамоқдамиз, дейишади. Бу гап Соҳибқиронни қизиқтириб қолади-да, шаҳар билан яқиндан танишишга қарор қилади. У ернинг Имоми Ҳусайн ибн Исҳоқ билан биргаликда ҳамма нарса билан яқиндан танишиб чиқади. Аҳолининг барчаси ёшу қари, эркагу аёл илми бўлиб, ўқиш ёзишни биладиган, бўш вақтини илмга сарфлайдиган бўлади. Ҳамма ҳалол меҳнат билан машғул бўлади. Амир Темур уларга олтин берса, ҳурмат қилганинггиз учун раҳмат, аммо бу тиллоларга ҳожатимиз йўқ, ўзимиз ишлаб топганимиз етади, дейишади. Аҳолининг раҳбари, имом Ҳусайн ибн Исҳоқ ҳам қўлига кетмон олиб деҳқончилик қиладиган бўлади. Унга Амир Темур бир от совға қилса узр айтиб олмайди, от мина олмайман, эшак миниб ўтганиб қолганман дейди. Бу нарсалардан хурсанд бўлган Амир Темур шароит билан янада яқинроқ танишади. Соҳибқирон бир дўкондорнинг аёл харидорга нарса тортиб бераётиб “Вой луллил мутаффифин”-“Торозудан уриб қолувчиларга вой бўлсин” оятини ўқиганини эшитади. Аёл кетганидан кейин бориб дўкондордан,” ўзинг ўқиган оятнинг маъносини биласанми?”, деб сўрайди. У, биламан, деб, оят маъносини айтиб беради. Бир оз савол-жавобдан сўнг, дўкондор, торозу тортишда хиёнат қилиб қўймай, деб ҳар кимга бир нарса тортганимда шу оятни ўқиб тураман, дейди. Шунингдек, Амир Темур бир атторнинг олдидан ўтиб кетаётиб унинг “Вазинуу бил қистосил мустақийм” яъни, “Ва адолат тарозуси ила вазн ўлчанглар” оятини ўқиганини эшитиб қолади ва ўша аттор билан ҳам юқоридаги ўхшаш суҳбат ва савол-жавоблардан сўнг Амир Темурга кўпгина ўзини хурсанд қиладиган нарсалар аён бўлади.
Бишравейҳда қулф ва қаровул йўқ экан. Одамларни Исломга амал қилиб яшаганлари учун бунга эҳтиёж йўқ экан. Шунингдек, қози ҳам йўқ экан. Ёши улуғ бўлиб қолган Ҳусайн ибн Исҳоқ бировнинг сўкишганини ёки уришганини эслай олмаслигини айтади. Бу ерда оила бузилиши-талоқ ҳам, бировнинг ҳаққини тортиб олиш ҳам йўқ экан. Бу ҳақиқатларни билиб Амир Темур ниҳоятда хурсанд бўлади. Қуръон ва суннатга амал қилиб яшаётган бу мухлис мусулмон аҳолини тақдирлашга қарор қилади. Амалдорларини тўплаб мажлис ўтказади.
Бишравейҳни “Дорул илми вал омон” деб элон қилади. Мадомики, Темур хонадонига мансуб ҳокимлар бор экан бу шаҳардан хирож олинмайди, ҳеч ким, ҳеч қандай баҳона билан бу ерга ҳужум қилмайди, деб фармон чиқаради.
Мана шунинг ўзи ҳам Амир Темурнинг Исломга, Қуръон ва суннатга амал қилиб яшашни қанчалик улуғлашини кўрсатиб туради. Амир Темурнинг мазкур фармони ўша шаҳар аҳолисининг Қуръон ва суннатга амал қилиб яшаётганларини муносиб тақдирлаш бўлиши билан бирга, бошқа шаҳар ва қишлоқлар аҳолисини ҳам шундай яшашга тарғиб қилиш ҳамдир.
Мазкур таҳлиллардан кўриниб турибдики, буюк ватандошимиз, улуғ Мовароуннаҳр салтанатининг қурувчиси, Соҳибқирон Амир Темурни ўзи раҳматига олган бўлсин, Қолганларни ҳидоят қилсин. Омийн!

Ramazon fazilatlari

islom — Sat, 14 Jul 2012 10:45:08 GMT

Quyidagilar Islom dinining asosiy farzlari
1. Imon.
2. Har kuni besh mahal namoz o‘qish.
3. Ramazon oyida o‘ttiz kun ro‘za tutish.
4. Zakot berish. Zakot Islomda moliyaviy ibodatdir. Ya'ni boyligi nisobga (muayyan miqdorga) yetgan musulmonning yilda bir marta haqdorlarga zakot berishi farz.
5. Haj qilish. Bu amal moddiy jihatdan qurbi yetadigan musulmonlargagina farzdir.

3. Ramazon oyida o‘ttiz kun ro‘za tutishni Alloh farz qildi InshaAlloh bugun Ramozon oyi fazilatlarini o’rganamiz.
Ramazon oyi kirganda Jannat o’zini ziynaltarini yangilab turli hil tusga kiradi. Ramazon oyining birinchi kechasi kirgan kuni Alloh ta’oloning arshini ostidan bir hid o’tadi. Jannat bundan hursand bo’ladi tayyorgalik ko’radi. Alloh jannatga buyadi Ziyatlangin seni huzuringga meni ro’zamni tutib qiynalgan taqvodor bandalarim kiradi.

Payg’ambarimiz Muhammad Mustafo Sallollohu Alayhi Vassalam aytdilar meni ummatim ramazon oyida hech qaysi ummadga berilmagan 5 ta hislat bilan nematlandi.
1-Ro’zadorlarning og’izdan kelgan hid Allohning nazarida mushk ambardan ham yoqimlirodur.
2-Ro’zador banda to og’zini ochgunga qadar. Farishtalar shu ro’za tutgan kishini gunohlarini kechirishini Allohdan so’rab turadi
3-Shaytonlar ramazon oyida zanjirband qilinadi.
4-Jaxannam eshiklari yopiladi Jannat eshigi ochiladi.
5-Ramazon oyining oxiri 10 kunidan birida Alloh bandalaring hamma gunohlarini kechirishini vada qildi.

Payg’ambarimiz s.a.v ramazon oyida 1000 oydan avzal bir tun bor bu qadir kechasi dedilar.
Sahobalar ramazon oyida 30 kun ro’zani tutib shu oyda hatmi qu’onlarda turib namozlarini zo’r qilib. 6 oy yeg’lagan ekan Allohim qabul qil deb. Qolgan 5 oy Ramazon oyigacha o’ldirmagin deb yeg’lashgan ekan.
Salafi solihinlar aytadi: Bir ramazon oyi bilan ikkinchii ramazon oyigacha qilingan gunohlarni Ramazon oyida tutilgan ro’za yuvib turadi. Ikki haj o’rtasida qilingan gunohlarni haj yuvib turadi. Ikki juma o’rtasida qilingan gunohlarni Juma yuvib turadi. Ikki namoz o’rtasidagi gunohlarni namoz tozalab turadi deyishadi.

Payg’ambarimiz Muhammad Mustafo Sallollohu Alayhi Vassalam kunlarni birida minbarga chirib ketayotib. 3 marta amin amin amin dedi. Sahobalar 3 marta amin dediz sababi nima? Payg’ambarimiz s.a.v Jibril alayhissalom keldi oldimga. Kim sizni ismingizni ayganda salovat aytmagan xor bo’lsin amin deng Payg’ambarimiz s.a.v amin dedilar. Agar ota onasi ikkalasi tirik bo’salar yoki birlari tiriklogida rozi qilib jannati bo’lvolmagan odam xor bo’lsin amin deng Payg’ambarimiz s.a.v amin dedilar. Ramazon oyida gunohlardan tiyilib 30 kun ro’za tutib jannatni o’ziniki qilmagan odam bo’sa xor bo’lsin amin deng Payg’ambarimiz s.a.v amin dedilar.

Imom Buhoriy va Muslim rivoyati. Kim Ramazon ro’zasini imonan (Allohni beradigan mukofatiga ishonib) extisoban (qilgan xatolaridan qo’rqan holda) qoyim qilsa avvalgi hamma qilgan gunohi kechiriladi.

Alloh bandamning tutgan ro’zasi faqat men uchun mukofotini ham faqat men beraman dedi. Ramazon oyida qilingan ibodatlar. Nafil ibodat boshqa oyda qilingan farz ibodatini savobini beradi. Ramazon oyida qilgan savob ishingiz boshqa oydan 70 barobardan ham ziyoda bo’ladi. Payg’ambarimiz s.a.v zaharlik qilinglar albatta saharlikda baraka bor deydilar.

Alloh saharlik qilganlarni yaxshi ko’radi Farishtalar istig’for aytadi.

Ramazon oyida qilgan savoblarimiz boshqa oydan ko’proq bo’lganiday. Gunohlar ham shunday boshqa oylarday bo’lmaydi ramazon oyida qilingan gunohlar ham ko’paytirib yozilar ekan.

Ramazon oyida ikkita ayol g’iybat qilayotgan edi Payg’ambarimiz s.a.v ikki ayolni chaqirdi. Oldilariga tog’ora qo’ydi qayt qilinglar dedi qayt qilishdi qon ko’sht qayt qilishdi. Payg’ambarimiz s.a.v halol narsa bilan saharlik qilishgandi hprom narsa bilan og’zini ochishdi dedi.

Payg’ambarimiz s.a.v Kim ro’zador kishini iftorlantirsa bitta qulni ozod qilingan savobi biriladi va gunohlari kechiriladi dedilar. Shunda Sahobalar yo Rosululoh s.a.v hammamiz ham bunga qodir emasmizda deyishibdi. Payg’ambarimiz s.a.v iftorlik deganda 100 hil taomni tushinmanglar bitta hurmo yoki bir biyola suv bo’lsa og’zini shunda ochsa shunda ajir bor dedilar.

Ro’zadorlar 3 hil bo’ladi.
1-Ommani ro’zasi Bir odam ro’za tutadi yemidi ichmaydi aloqa qilmaydi bu hammani ro’zasi hamma shunday ro’za tutadi lekin boshqa ishlari ham ketoradi o’z o’rnida.
2-Hos bandalarni ro’zasi yemidi, ichmaydi, aloqa qilmaydi, ko’zni, tilni, qo’lni, ayoqni, ro’zasini tutadi yani azolarini gunohlardan tiyadi.
3-Allohning hos bandalarini ro’zasi yemidi, ichmaydi, aloqa qilmaydi, azolarini gunohdan tiyadi va qalbini ro’zasini tutadi.
Qalb buzulsa butun jasat buziladi. Agar qalb tuzalsa butun jasat tuzaladi.

Hazrati Ali rozi Allohu anhu rivoyat qiladi. Payg’ambarimiz s.a.v Alloh ta’aoloni arshini atrofida Hodiyatul qudus degan joy bor deydi bu nurdan shu yerda juda ko’p farishtalar borki ularning sanog’ini Allohning o’zi biladi. Bu farishtalar kechayu kunduz tinmasdan Allohga ibodat qiladi. Ramazon oyida shu farishtalar Allohdan izm so’raydi Alloh izm ber biz rozador bandalaring bilan birga ibodat qilaykik deb Alloh izm beradi farishtalar yerga tushishib yerdagi ro’zador bandalar bilan ibodat qiladi qaysi dir bandaga farishtalardan biri tegsa shu banda saodatga erishadi dedilar.

Alloh barchamizni bilgan va eshitgan ilmlarimizga amal qiluvchi taqvodor bandalaridan qilsin. Ramazon oyida 30 kun farz bo’lgan ro’zani tutib avvalgi qilgan gunoglarimnizi kechirishini Allohdan so’rab duo qilaylik Jannati bandalaridan bo’lish nasb qilsin omin Assalamu alaykum va rahmatullohi va borokotuh

ҲИКМАТЛИ ЛАТИФАЛАР ВА НИШОНГА УРИЛГАН СЎЗЛАР 1-qisim

islom — Sat, 14 Jul 2012 08:58:55 GMT

Дунёнинг ичига кир, сайр қил, кўр, аммо эҳтиёт бўл, дунё сенинг ичингга кирмасин!
Шайх Муҳаммад Нуруллоҳ ҳазратлари (р.а.)
* * *
Султон Маҳмуд бир куни соқчилари билан бозор оралар экан, биқинидан бир тиланчи
суқилиб садақа сўрабди. Подшоҳ унга бир олтин берибди. Тиланчи пулни чўнтакка уриб дебди:
— Нима қиляпсиз Султоним, катта бир салтанатнинг эгаси ўз укасига биттагина олтин
берадими?
— Қанақасига укам бўласан?
— Икковимиз ҳам Одам алайҳиссаломнинг авлоди эмасмизми? Демак, ака-укамиз!
Шунда ггодшоҳ тиланчининг қулоғига аста шивирлабди:
— Бу кашфингни бошқага айта кўрма, агар ҳамма ҳақини таниб, бир-биридан улуш талаб
қилаверса, сенга ҳемири ҳам тегмайди!

* * *
Бир бадавий араб бир гуруҳ кишиларни Исломга даъват қилиб, кўп ваъз ўқиди. Аммо улар,
ҳеч нарса таъсир қилмагандай серрайиб ўтиравердилар. Буни кўрган арабнинг жаҳли қўзиб
деди:
— Наҳотки, бир туянинг оёқ излари ҳозир шу ердан ўтиб кетганига тезаги унинг борлигига
далолат қилса-ю, шундай мукаммал, буюк бир коинот унинг яратувчиси борлигига далил
бўлолмаса?!

* * *
Шоир Иззат Мулла Фотиҳ жомеъсида таровиҳ намозини ўқиётган эди. Имом жуда тез намоз
ўқирди. Намознинг бошланишида таҳоратсиз келган бир киши то таҳорат олиб келгунча, имом
салом бериб намозини тугатди.
— Эй воҳ, — деди, ҳалиги киши, — улгуролмадим!
Имомга қай йўл билан танбеҳ беришни билмай турган Иззат Мулла шартта жавоб берди:
Ҳикматли латифалар ва нишонга урилган сўзлар

* * *
Домлага: «Асал билан сирка қўшилмайди, улар бирга тановул қилинмайди», дедилар.
«Нега энди қўшилмас экан», деб домла ярим кило асал билан ярим кило сиркани ичиб дарсга
келди. Бироз ўтгач юзининг кўкараётганини кўрган талабалар:
— Ҳа, домла, асал билан сирка бир-бирига қўшилмади-а?! — дейишганида, домла паст
келмай:
— Йўқ, нега энди, — деди, — бир-бирига қўшилиб олиб, мени орадан чиқариб ташламоқчи
бўлишяпти!..
* * *
Бир киши жуда қариб мункиллаб қолган муборак момонинг зиёратига борибди. Момо оёққа
туришга бир икки уринибди-ю, мадори етмагач, яна тўшакка чўзилиб:
— Мени кечир, болам, — дебди, — тура олмадим, аммо кўнгил оёқда...

* * *
Бир киши Ҳасан Басрий (қ.с.) ҳазратларининг олдиларига келиб: «Фалончи сенинг
ҳаққингда фалондай пистондай номаъқул гапларни гапирди», дебди.
— Қачон?
— Бугун.
— Қаерда?
— Уйида.
— Унинг уйида нима қилаётган эдинг?
— Зиёфатга борувдим.
— Зиёфатда нима единг?
Ҳалиги киши саккиз хил таомнинг номини санади. Шунда Ҳасан Басрий (қ.с.):
— Ўша одамнинг саккиз хил таоми қорнингга сиғдию бир оғиз сўзи сиғмадими? Тур, кет бу
ердан! — дедилар ва ғийбатчини даргоҳларидан қувиб чиқардилар.
* * *
Шакарий Султон Боязиднинг санжоқ бекларидан бўлиб, шоирлиги билан машҳур эди.
Ривоятга кўра, бир касалликдан сўнг Шакарийнинг соқоли оппоқ оқариб кетибди. Шакарий
соқолини бўяб юрадиган бўлибди. Султон Боязид сабабини сўраганида, у шундай жавоб
берибди:
— Давлатли подшоҳим, қулингиз каминаи камтарин ўз ёшимни шубҳасиз билурмен.
Соқолим эса ёлғон айтадур. Ёлғончилиги учун ҳар гал юзига қора чаплаймен!

* * *
Бир суҳбатда Ориф Ниҳатга дедилар:
— Эгиладиган, букиладиган, қатланадиган, турли туман катта-ю, кичик тешикчаларга ҳам
кириб кетаверадиган бир шиша кашф қилдик. Ориф Ниҳат дебди:
— Қисқаси шишани ҳам ўзимизга ўхшатдик десангиз-чи!

* * *
Мавлоно Жалолиддин Румий уйларида ейдиган ҳеч вақо қолмаганини хабар берган
аёлларидан қайта-қайта сўрайверибдилар:
— Ҳеч нарса қолмадими?
— Йўқ.
— Оғизга оладиган ҳеч вақо йўқми?
— Йўқ.
— Ҳеч нарса-я?
— Ҳеч нарса...
— Ростданми?!
Ҳазрати Мавлоно шодликларидан юзлари гул-гул ёниб, қўлларини дуога очдилар:
— Аллоҳим, сенга ҳамду санолар бўлсинки, уйим Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи
васалламнинг хонадонига ўхшабди!

Assalomu alaykum

islom — Sat, 14 Jul 2012 08:47:57 GMT

Assalomu alaykum aziz mo’min musulmon birodarlar yaqinlashib qolgan "Ramazon" oyi barchangizga qutlug' bo'lsin. Islomiy sayt ochinni niyat qilib yurgandim. Allohga shukur bugun niyatimga yetdim. Shu sayt orqali Islom dini haqida islom shariyati va ko’p ilimlik domlalar maruzasini topishingiz mumkin bo’ladi. Ilmingiz bundan ham ziyodalashadi InshaAlloh. Saytimiz rivojlanishiga o’z hissangizni qo’shing saytga birodarlaringizni taklif qiling. Tez kunlarda islomiy yangiliklardan ham habardor bo’lasiz.
Alloh barchamizni o’z panohida asrasin Alloh ilmimizni bundan ham ziyoda qilsin omin Assalomu alaykum va rahmatullohi va borokotuh.